یکی از خسارت هایی که ممکن است به شخص دیگری وارد شود خسارت معنوی است که در خصوص آن ممکن است سوالات زیادی برای افراد به وجود آیند. ممکن است آبرئی شخص به وسیله عمل شخص دیگری برود یا اینکه او هتک حرمت شود.در اینصورت سوالی این است که آیا موارد باعث می شود که بتوان از شخص در دادگاه شکایت کرد و این خسارت را دریافت کرد یا خیر؟
با اینکه در خصوص این خسارت در قانون ایران صحبت شده است اما هنوز کسی معنای دقیق آن ر نمی داند و حتی مصادیق آن مبهم است. به طور کلی تمامی خسارت که به حیثیت و شخصیت یک شخص وارد می شود. به معنای خسارت غیرمادی و معنوی به حساب می آید. معمولا در این نوع خسارت ضررو زیان های عاطفی نه این که به یک شخص صدمه فیزیکی وارد شود. این نوع خسارات می تواند مصادیق زیادی داشته باشد.
خسارت عاطفی و معنوی که باعث برخی از آسیب های اجتماعی می شود که می تواند باعث از دست دادن توانایی فرد و همچنین قطع امید از زندگی شخصی شود.
صدمه به احساسات و عواطف و علاقه مانند خسارت به ارزش هایی که به آن علاقه مند هستید و باورها ، صدمه به زیبایی و…
زیان و خساراتی که ممکن است به شهرت یک شخص وارد شود و شخصیت او را هدف قرار دهد مانند این که به حریم شخصی فردی تجاوز شود یا اینکه آزادی او سلب شود یا اینکه به احساسات شخص لطمه وارد گردد.
با این حال در تبصره ماده قانون آیین دادرسی کیفری در خصوص ضرر و زیان معنوی اینگونه بیان شده است که این نوع از زیان همان صدمات روحی و هتک حیثیت به اعتبار شخصی و خانوادگی و اجتماعی یک شخص است.

برخی از افراد در خصوص زیان معنوی اینطور بیان می کند که قانون گذار هیچ قانونی در این باره قرار نداده است و به همین دلیل به نظر می رسد که این نوع خسارت قابل دریافت نیست. اما با اینحال در این خصوص قانونی وجود دارد که ثابت می کند امکان زیان معنوی به خصوص در مواردی که جرمی اتفاق افتاده است و این زیان ناشی از جرم است قابل دریافت است.
در اصل 171 قانون اساسی در خصوص جبران خسارت معنوی اینگونه بیان شده است که اگر قاضی در تفسیر حکمی یا موضوعی به شخص ضرر مادی یا معنوی ایجاد شود در صورتیکه فرد مقصر باشد ضامن است.
اصل 22 قانون اساسی هم اینگونه بیان کرده است که حیثیت و جان و مال و مسکن اشخاص از تعرض مصون است مگر اینکه قانون اجازه داده باشد.
براساس ماده 1 مسئولیت مدنی هرگاه شخصی به جان مال و سلامتی و آزادی و حیثیت و همچنین شهرت تجاری شخص دیگر صدمه وارد کند و باعث خسارت های مادی یا معنوی به او شود مسئول خواهد بود.
طبق ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری شاکی می تواند هم زیان مادی و هم زیان معنوی را دریافت کند. ممکن است که متهم با گذاشتن قرار وثیقه آزاد شود با اینحال جای نگرانی وجود ندارد و این آزادی موقت و مشروط است.
آن چیزی که در خصوص خسارت معنوی مشخص است این است که ناشی از فصل شخص دیگر این نوع خسارت انجام می شود که فعل آن شخص مجرمانه است بنابراین به نظر می رسد که باید یک فعل زیان بار انجام شده باشد بنابراین باید فعل زیان بار شخص مشخص شود از طرفی دیگر نیاز است که این فعل شخص و آن خسارت یک رابطه سببیت وجود داشته باشد. برای مثال ممکن است شخص الف عملی زیان باری انجام دهد که در اثر عمل زیان بار و فرد ب دچار یک ضرر معنوی شده باشد امکان دریافت خسارت ناشی از فعل شخص الف وجود دارد در غیر اینصورت خیر. بنابراین سه نکته در نظر گرفته شود.
فعل زیان بار انجام شده باشد.
ضرر معنوی به شخص وارد شود
زیان معنوی ناشی از فعل زیان بار شود.
برای مشاوره با غلامحسین خلیفه بهترین وکیل شیراز با ما در تماس باشید .
در خصوص مطالبه این خسارت نیاز است که به برخی از نکات توجه داشته باشید اولا که توجه کنید که شما می توانید خسارت خود را اگر ناشی از جرمی است هم مطالبه کنید در اینصورت نیاز است که ابتدا به عنوان شاکی در خصوص خود جرم شکایت خود را به ثبت برسانید و سپس در خصوص خسارت های معنوی وراده از جرم دادخواست دیگری ثبت کنید و به همان دادگاه کیفری ارسال کنید.
همچنین امکان دریافت زیان به صورت معنوی از طریق ثبت دادخواست در دادگاه حقوقی هم وجود دارد و در صورتی که اثبات شود شما امکان دریافت زیان و ضرر معنوی را خواهید داشت اما باید توجه داشته باشید که زیان معنوی صرفا به صورت دریافت پول یا یک مبلغی نیست و به طور کلی می تواند به دو صورت باشد جبران خسارت به شیوه مالی در اولین روش امکان دریافت خسارت در قالب پول یا مالی وجود دارد با اینحال اینکه چه مقدار باید به زیان دیده وارد شود ممکن است اختلاف ایجاد کند به این خاطر که معیار مشخص و معینی ندارد و قاضی دادگاه باید با توجه به شواهد این مقدار را اعلام کند .
گاهی اوقات ممکن است که قاضی حکم دهد که خسارت وارده به شخص به صورت غیرمالی وارد شود این نوع از خسارت به این صورت است که فردی که زیان دیده باید به صورت رسمی از شاکی عذرخواهی کند یا اینکه این موضوع اوضاع و احوال را به حالت سابق برگرداند.
با اینکه امکان مطالبه خسارت از نوع معنوی وجود دراد اما در بسیاری از موارد سختی اثبات آن باعث می شود که بسیاری از اشخاص به دنبال آن نرود. اگر خسارت به مالی حیران شود باز هم امکان اینکه بتواند فرد ضرر دیده را تسکین دهد وجود ندارد با اینحال ضررهایی که به صورت معنوی به یک شخص وارد می شود به یک صورت و روش مشخصی نیست و دادگاه باید نحوه جبران این نوع خسارت را مشخص کند.